ভাৰত-চীনৰ (India-China) সম্পৰ্ক এতিয়াও স্বাভাৱিক নহয়। চাউথ ব্লকৰ সূত্ৰ অনুসৰি, বৃহস্পতিবাৰে নতুন দিল্লীত অনুষ্ঠিত জি-২০ (G-20) সন্মিলনৰ পাৰ্শ্বীয় বৈঠকত বৈদেশিক মন্ত্ৰী এছ জয়শংকৰে (S Jaishankar) চীনৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী কিন গেঙক (Qin Gang) এই কথা স্পষ্ট ভাষাৰে কয়।
লাডাখৰ গালৱান উপত্যকাৰ জুন, ২০২০ৰ ৰক্তাক্ত স্মৃতি এতিয়াও ম্লান হোৱা নাই। প্ৰকৃত নিয়ন্ত্ৰণ ৰেখাৰ (এল এ চি) সিপাৰে চীনৰ সৈন্য এতিয়াও কিছুমান অঞ্চলত শিপাই আছে বুলি অভিযোগ উঠিছে, যʼত পাংগং হ্ৰদৰ উত্তৰ মূৰ, ডেপছাং উপত্যকাও আছে।
দুয়োখন দেশৰ সেনাবাহিনীৰ ক’ৰ কমাণ্ডাৰ পৰ্য্যায়ৰ বৈঠক সময়ে সময়ে চলি আছে। ইফালে, যোৱা বছৰ অৰুণাচলৰ (Arunachal) টাৱাং (Tawang) সীমান্তত টহল দি থকা ভাৰতীয় জোৱানক চীনা বাহিনীয়ে আক্ৰমণ চলাইছিল। এই উত্তেজনাৰ পৰিৱেশত ভাৰত ভ্ৰমণ কৰিবলৈ আহিছে চীনৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী। ২০১৯ চনৰ পিছত চীনৰ আন এজন বৈদেশিক মন্ত্ৰীয়ে ভাৰত ভ্ৰমণ কৰে।
ভাৰত ভ্ৰমণৰ পূৰ্বে গেঙে দুয়োখন দেশৰ মাজত সম্পৰ্ক উন্নত কৰাৰ আহ্বান জনাইছিল। বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ সূত্ৰই জনোৱা মতে, জয়শংকৰে সীমান্তত চীনা সেনাৰ “কাৰ্য্যকলাপ” হ্ৰাস কৰাটো ৪৫ মিনিটৰ পাৰ্শ্বীয় বৈঠকৰ অন্যতম “পূৰ্বচৰ্ত” হিচাপে আলোকপাত কৰে।
চীনৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰীৰ সৈতে আলোচনাৰ অন্তত সংবাদমেলত জয়শংকৰে কয়, “চীনৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী হিচাপে দায়িত্ব লোৱাৰ পিছত তেওঁৰ সৈতে মোৰ এইখন প্ৰথম সাক্ষাৎ আছিল। দ্বিপাক্ষিক সম্পৰ্কৰ সাম্প্ৰতিক অৱস্থাৰ বিষয়ে আজিৰ আলোচনাৰ বিষয় আছিল। বৈঠকত সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল যে প্ৰকৃত বিষয়সমূহৰ ওপৰত কোনো ধৰণৰ সংকোচ নকৰাকৈ মুকলিকৈ আলোচনা কৰা উচিত।”
মুকলি আলোচনা নহʼলে দ্বিপাক্ষিক সম্পৰ্ক স্বাভাৱিক অৱস্থালৈ ঘূৰি নাহে বুলি উল্লেখ কৰি জয়শংকৰে কয়, “আমাৰ আলোচনাৰ মূল লক্ষ্য হৈছে সীমান্তত শান্তি ঘূৰাই অনা। যদি সীমান্তৰ পৰিস্থিতি সম্পূৰ্ণৰূপে স্বাভাৱিক নহয় তেন্তে ভাৰত আৰু চীনৰ মাজত স্থায়ী শান্তি ঘূৰি নাহিব। আমি নিজৰ স্থিতিতেই আছো।
যদিহে চীনে সীমান্তত শান্তি বিঘ্নিত কৰে তেন্তে ইয়াৰ প্ৰভাৱ পৰিব দ্বিপাক্ষিক সম্পৰ্কত। আমাৰ সম্পৰ্ক স্বাভাৱিক নহয়। সীমান্তৰ পৰিস্থিতি স্বাভাৱিক নোহোৱালৈকে ই স্বাভাৱিক হʼবই নোৱাৰে।”
