আমেৰিকা (America)ত ক্ষমতালৈ অহাৰ পিছৰে পৰা ৰাষ্ট্ৰপতি ড’নাল্ড ট্ৰাম্পে বাণিজ্যৰ প্ৰেক্ষাপটত ভাৰতৰ বিৰুদ্ধে শেল নিক্ষেপ কৰি আহিছে। তেওঁ দাবী কৰে যে ভাৰতে আমেৰিকাৰ সামগ্ৰীৰ ওপৰত অধিক শুল্ক আদায় কৰে। সেইবাবেই আমেৰিকাই ভাৰতীয় বজাৰত ভালদৰে ব্যৱসায় কৰিব নোৱাৰে। তাৰ মাজতে ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে আমেৰিকালৈ গৈ ট্ৰাম্পৰ সৈতে সাক্ষাৎ কৰে। কিন্তু তাৰ পিছতো ছবিখন সলনি হোৱা নাই। শুকুৰবাৰে হোৱাইট হাউছৰ অ’ভাল অফিচৰ পৰা ট্ৰাম্পে পুনৰবাৰ ভাৰতক শুল্ক আৰোপ সন্দৰ্ভত আঘাত কৰে। তেওঁ কয় যে তেওঁ ইমান দিনৰ ভাৰতৰ এক ‘কীৰ্তি’ উদঙাই দিলে। যাৰ বাবে এইবাৰ নতুন দিল্লীয়ে শুল্ক হ্ৰাস কৰিবলৈ বাধ্য হ’ব।
ভাৰতে আমেৰিকাৰ সামগ্ৰীৰ ওপৰত (India on American products) শুল্ক হ্ৰাস কৰিবলৈ (Reduce tariffs) সন্মত হৈছে বুলি ট্ৰাম্পে কয়। তেওঁ কয়, “ভাৰতে আমাৰ পৰা বিপুল পৰিমাণৰ কৰ সংগ্ৰহ কৰে। ভাৰতত আমি একো বিক্ৰী কৰিব নোৱাৰো। কিন্তু এতিয়া শুল্ক হ্ৰাস কৰিবলৈ সন্মত হৈছে। কাৰণ, ইমান দিনে যি কৰি আহিছে, এতিয়া কোনোবাই সেই কৃতিত্ব উদঙাই দিছে।”
কেৱল ভাৰতেই নহয়, শুল্ক বিষয়ক লৈ বহু দেশক আক্ৰমণ কৰিছে ট্ৰাম্পে। তেওঁ কয় যে ইউৰোপীয় সংঘৰ পৰা আৰম্ভ কৰি চীন, ব্ৰাজিল বা আমেৰিকাৰ চুবুৰীয়া দেশ মেক্সিকো আৰু কানাডাই আমেৰিকাৰ সামগ্ৰীৰ পৰা বিপুল পৰিমাণৰ শুল্ক সংগ্ৰহ কৰে। ভাৰতত এই শুল্ক ১০০ শতাংশতকৈও অধিক। নতুন দিল্লীয়ে যিকোনো সামগ্ৰীৰ ওপৰত প্ৰায় ২০০ শতাংশ শুল্ক আৰোপ কৰে। ট্ৰাম্পে এই নীতিক “অন্যায়” বুলি অভিহিত কৰিছে। আমেৰিকাৰ প্ৰতি বিভিন্ন দেশৰ এই শুল্ক নীতিৰ বিৰুদ্ধে ‘পাৰস্পৰিক শুল্ক’ আৰোপ কৰাৰ বিষয়েও তেওঁ কয়। অৰ্থাৎ যিখন দেশে আমেৰিকাৰ সামগ্ৰীৰ ওপৰত অধিক শুল্ক আৰোপ কৰে, সেইখন দেশৰ ওপৰত আমেৰিকাই প্ৰতি শুল্ক আৰোপ কৰিব। ২ এপ্ৰিলৰ পৰা এই নীতি প্ৰৱৰ্তন হ’ব পাৰে। তেনে ক্ষেত্ৰত আমেৰিকাই ভাৰতৰ ওপৰতো অতিৰিক্ত শুল্ক আৰোপ কৰিব পাৰে।
মোদীৰ সৈতে হোৱা বৈঠকৰ অন্তত ট্ৰাম্পে যৌথ সংবাদমেলত ভাৰতৰ শুল্কক লৈ অসন্তুষ্টি প্ৰকাশ কৰে। তেওঁ কয়, “ভাৰতে যি পৰিমাণৰ শুল্ক আদায় কৰে সেয়া অতি অন্যায়। মই তেওঁলোকক দোষ নিদিওঁ। কিন্তু এইদৰে ব্যৱসায় কৰাটো কঠিন। তেওঁলোকৰ শুল্কৰ বাবে ভাৰতত একো বিক্ৰী কৰাটো কঠিন।”
পৰিসংখ্যা অনুসৰি, ২০২৪ চনত ভাৰত আৰু আমেৰিকাৰ মাজত মুঠ ১২ হাজাৰ কোটি ডলাৰ (ভাৰতীয় মুদ্ৰাত ১১ লাখ কোটি) ব্যৱসায় হয়। ইয়াৰ ভিতৰত আমেৰিকাই ভাৰতলৈ ৪,১ বিলিয়ন ডলাৰৰ সামগ্ৰী ৰপ্তানি কৰিছে। ২০২৩ চনৰ তুলনাত বাণিজ্যিক ঘাটি ৪৫০০ কোটি ডলাৰ (৩ লাখ ৯৮ হাজাৰ কোটি টকা)।
